ضخامت استخوان باکال و ضخامت بافت نرم: آنچه اجماع ITI ۲۰۲۳ و کارگاه SEPA/DGI/OF ۲۰۲۲ می‌گویند
- نوع مطالعه:
- دو گزارش اجماع بر پایهٔ مرورهای نظام‌مند (ITI ۲۰۲۳ گروه ۱؛ SEPA/DGI/OF ۲۰۲۲ گروه ۲)
- انتشار:
پرسش بالینی
پس از کاشت در محل بهبودیافته، ضخامت دیوارهٔ باکال چه اثری بر نتیجه دارد؛ و ضخیم کردن مخاط با پیوند بافت همبند واقعاً چه چیزی را بهتر می‌کند و چه چیزی را نه؟
خلاصه
اجماع ITI ۲۰۲۳ در محل‌های بهبودیافته نشان داد دیوارهٔ باکال پس از کاشت ۰٫۳ تا ۱٫۸ میلی‌متر نازک‌تر می‌شود و اگر ضخامتش پس از کاشت کمتر از ۱٫۵ میلی‌متر باشد، تحلیل عمودی استخوان بیشتر و نتایج بالینی و رادیوگرافیک ضعیف‌تر است. این آستانه به کاشت فوری تعمیم داده نمی‌شود. بازسازی هم‌زمان استخوان (GBR) در دهیسنس باکال این روند را بهتر می‌کند. پیوند بافت همبند، لبهٔ مخاط و ضخامت را ۱ تا ۵ سال پایدار نگه می‌دارد، در حالی که محل‌های بدون پیوند بیشتر دچار تحلیل لبه می‌شوند. کارگاه SEPA/DGI/OF ۲۰۲۲ افزود: مخاط ضخیم‌تر با پاپیلای بهتر و تحلیل کمتر همراه است، و پیوند بافت همبند استاندارد افزایش ضخامت است؛ اما ضخیم کردن مخاط، عمق پروب، پلاک، خونریزی و سطح استخوان را بهتر نکرد.
یافته‌های منبع
از خود منبعفقط آنچه خود منبع گزارش کرده است، بدون تفسیر.
- ITI ۲۰۲۳: پس از کاشت در محل بهبودیافته، ابعاد ریج تغییر می‌کند و ضخامت دیوارهٔ باکال ۰٫۳ تا ۱٫۸ میلی‌متر کم می‌شود. در محل‌هایی که ضخامت دیوارهٔ باکال پس از کاشت کمتر از ۱٫۵ میلی‌متر است، تحلیل عمودی استخوان بیشتر و نتایج بالینی و رادیوگرافیک نامطلوب‌تر بود.
- ITI ۲۰۲۳: ایمپلنت با دهیسنس باکال که هم‌زمان GBR شد، در دورهٔ ترمیم اولیه تحلیل عمودی کمتر و نتایج بهتری از دهیسنسِ بدون بازسازی داشت.
- ITI ۲۰۲۳: در ایمپلنت‌های تک سالم، عمق پروب، خونریزی، پلاک و سطح استخوان بین‌دندانی از سال ۱ تا ۵ پایدار ماند، با یا بدون افزایش بافت نرم. با پیوند بافت همبند (برای تغییر فنوتیپ یا دهیسنس بافت نرم باکال)، لبهٔ مخاط پایدار و ضخامت و/یا عرض مخاط کراتینیزه پایدار یا بیشتر ماند؛ محل‌های بدون پیوند در درازمدت بیشتر دچار جابه‌جایی اپیکالی لبهٔ مخاط شدند. نتایج زیبایی و گزارش بیمار هم ۱ تا ۵ سال پایدار بود.
- SEPA/DGI/OF ۲۰۲۲: مخاط نازک کمتر از ۲ میلی‌متر و ضخیم ۲ میلی‌متر یا بیشتر تعریف شد. نمرهٔ زیبایی صورتی (PES) بین نازک و ضخیم تفاوت معناداری نداشت؛ اما هر میلی‌متر ضخامت بیشتر با شاخص و وجود پاپیلای بهتر همراه بود، مخاط نازک با تحلیل لبهٔ بیشتر (حدود ۰٫۶۲ میلی‌متر) همراه بود و رضایت بیمار به سمت مخاط ضخیم گرایش داشت.
- SEPA/DGI/OF ۲۰۲۲: پیوند بافت همبند در برابر بدون پیوند، ضخامت را ۰٫۶۴ میلی‌متر بیشتر کرد و لبهٔ مخاط را ۰٫۵۰ میلی‌متر کرونالی‌تر نگه داشت؛ در برابر جایگزین‌های بافت نرم، ضخامت ۰٫۵۱ میلی‌متر بیشتر، PES بالاتر و لبهٔ مخاط ۰٫۵۰ میلی‌متر کرونالی‌تر بود. زمان انجام پیوند اثر معناداری بر افزایش ضخامت نداشت.
- SEPA/DGI/OF ۲۰۲۲: افزایش ضخامت مخاط، شاخص‌های بالینی (عمق پروب، پلاک، خونریزی) و سطح استخوان مارژینال را بهتر نکرد؛ پیوند بافت همبند با روش دولایه هم عرض مخاط کراتینیزه را افزایش نداد.
- SEPA/DGI/OF ۲۰۲۲: پیوند بافت همبند با روش دولایه (فلپ پیشروندهٔ کرونالی، تونل، یا پاکت/انولوپ) مؤثرترین روش افزایش ضخامت است. جایگزین‌ها در شرایط خاص گزینه‌اند: ترجیح بیمار، کاهش زمان جراحی و مصرف دارو، نقص جزئی تک‌محل و کمبود بافت اتوژن. مصرف مسکن در هفتهٔ اول با پیوند بافت همبند بیشتر بود؛ درد، رضایت و زمان جراحی تفاوتی نداشت.
- راهنمای EFP ۲۰۲۳: معلوم نیست ضخیم کردن بافت نرم از بروز بیماری‌های اطراف ایمپلنت پیشگیری کند.
محدودیت‌ها
- گزارش ITI ۲۰۲۳ در این خلاصه فقط از روی چکیده بررسی شده است؛ گزارش SEPA/DGI/OF با متن کامل.
- در مرور مربوط به اثر ضخامت بر زیبایی، خطر سوگیری کلی بالا بود و بیشتر مطالعات، فنوتیپ را با شفافیت پروب و نه اندازه‌گیری میلی‌متری تعیین کرده بودند.
- هیچ داده‌ای با پیگیری بیش از ۵ سال دربارهٔ نتایج زیبایی پس از ضخیم کردن مخاط وجود ندارد.
- آستانهٔ ۱٫۵ میلی‌متر برای دیوارهٔ باکال به محل بهبودیافته مربوط است، نه کاشت فوری.
ارزیابی شواهد
این مقیاس، برآورد ویراستاریِ قطعیت شواهد در این خلاصه است؛ ارزیابی رسمی GRADE برای یک پیامد مشخص نیست. درجه‌بندی‌های گزارش‌شده توسط منبع، در بخش یافته‌ها مشخص شده‌اند.
دلیل سطح «پایین»: مرور ضخامت و زیبایی خطر سوگیری کلی بالا داشت و تعداد کارآزمایی‌ها برای هر مقایسه کم است (معمولاً ۲ تا ۸ مطالعه). مقایسه‌های پیوند بافت همبند بر کارآزمایی‌های تصادفی و کنترل‌شده تکیه دارند، اما با نمونه‌های کوچک. راهنمای EFP هم شواهد پیشگیری با ضخیم کردن بافت را «پایین» دانست.
تفسیر دکتر مجید عین‌اللهی
برداشت ویراستاری، جدا از یافته‌های منبع.
در محل بهبودیافته، برنامه‌ریزی موقعیت ایمپلنت باید حدود ۱٫۵ میلی‌متر استخوان باکال پس از کاشت باقی بگذارد. اگر این ممکن نیست، GBR هم‌زمان را از ابتدا در طرح درمان بگذارید، نه به‌عنوان راه نجات بعدی.
پیوند بافت همبند را برای «پایداری لبهٔ مخاط و زیبایی» انتخاب کنید، نه به امید کاهش خونریزی یا تحلیل استخوان. در ناحیهٔ زیبایی و فنوتیپ نازک، این پیوند تحلیل لبه را محدود می‌کند و نتیجه را چند سال پایدار نگه می‌دارد.
جایگزین‌های بافت نرم برای نقص‌های کوچک تک‌محل و بیمارانی که نمی‌خواهند ناحیهٔ دهنده داشته باشند منطقی‌اند؛ ولی بیمار باید بداند افزایش ضخامت و نتیجهٔ زیبایی با بافت همبند معمولاً بیشتر است.
— دکتر مجید عین‌اللهی
شکل‌ها
سه عدد برای برنامه‌ریزی
- ۱٫۵mmدیوارهٔ باکال پس از کاشتمحل بهبودیافته؛ کمتر از آن: تحلیل عمودی بیشتر
- ۱٫۸mmحداکثر نازک شدن باکالبازهٔ گزارش‌شده ۰٫۳ تا ۱٫۸
- ۲mmمرز مخاط نازک و ضخیمنازک: کمتر از ۲ میلی‌متر
پیوند بافت همبند: چه چیزی بیشتر می‌شود؟
جدول داده
| ردیف | برآورد | حد پایین | حد بالا |
|---|---|---|---|
| ضخامت · بدون پیوند | ۰٫۶۴ | ۰٫۱۶ | ۱٫۱۳ |
| ضخامت · جایگزین | ۰٫۵۱ | ۰٫۲۸ | ۰٫۷۵ |
| لبهٔ مخاط · بدون پیوند | ۰٫۵ | ۰٫۱۹ | ۰٫۸ |
| لبهٔ مخاط · جایگزین | ۰٫۵ | ۰٫۱ | ۰٫۸۹ |
| عرض کراتینیزه · بدون پیوند | ۰٫۳۸ | −۰٫۲۴ | ۰٫۹۸ |
اعتبارها
- تهیهٔ خلاصه و نمودارها با کمک دستیار هوش مصنوعی؛ بازبینی و تأیید پزشکی دکتر مجید عین‌اللهی در ۴ آبان ۱۴۰۵.
- نمودارها اختصاصی‌اند و از روی اعداد و توصیه‌های منتشرشده در همین منابع رسم شده‌اند.
منابع
- Jensen SS, Aghaloo T, Jung RE, et al. Group 1 ITI Consensus Report: The role of bone dimensions and soft tissue augmentation procedures on the stability of clinical, radiographic, and patient-reported outcomes of implant treatment. Clin Oral Implants Res. 2023;34(Suppl 26):43–49.فقط چکیده بررسی شدهdoi:10.1111/clr.14154PubMed
- Jung RE, Becker K, Bienz SP, et al. Effect of peri-implant mucosal thickness on esthetic outcomes and the efficacy of soft tissue augmentation procedures: Consensus report of group 2 of the SEPA/DGI/OF workshop. Clin Oral Implants Res. 2022;33(Suppl 23):100–108.متن کامل بررسی شدهdoi:10.1111/clr.13955PubMed
- Herrera D, Berglundh T, Schwarz F, et al. Prevention and treatment of peri-implant diseases—The EFP S3 level clinical practice guideline. J Clin Periodontol. 2023;50(Suppl 26):4–76.متن کامل بررسی شدهdoi:10.1111/jcpe.13823PubMed